Viết cho Mẹ và Quốc hội (P. 16)

10. Bài Giảng Thứ Ba : Sám Hối Tập Thể Quốc Gia
ĐCSVN đã một mình cai trị toàn cõi VN trong một thời gian lâu dài hơn bất cứ chính phủ nào trước kia trong chế độ cũ.
Trong bài nói chuyện hôm kia, tôi đã đề cập đến sám hối cá nhân. Sám hối về những gì ? Về lề luật (Mười điều răn Đức Chúa trời và sáu điều răn Giáo hội), sám hối đó ta vẫn thường làm. Tôi lưu ý đến sự sám hối căn bản : Tin mừng của Chúa kêu gọi chúng ta nên trọn hảo như Cha trên trời và thực hiện chức năng của dân Thiên Chúa, chức năng tư tế, ngôn sứ và vương đế. Ta đã thực hiện điều đó đến đâu ? Ta cần sám hối.
Trong bài tối qua, tôi nói đến sám hối của Giáo hội : Giáo hội nhân sứ mạng của Chúa Cha trong việc thu họp mọi người trong Chúa Kitô. Tôi đã nhấn mạnh Giáo hội VN chưa phấn đấu đủ cho việc đào tạo linh mục, việc các dòng tu được hiện hữu và hoạt động; chưa phấn đấu để người công giáo khỏi bị chèn ép, khỏi là công dân hạng hai; chưa phấn đấu đủ cho công việc giáo dục, y tế, xã hội của Giáo hội để phục vụ nhân dân, nhất là chưa phấn đấu đủ cho nhân quyền.
Hôm nay trong buổi nói chuyện cuối cùng, tôi xin đề cập đến sự sám hối trên khía cạnh tập thể quốc gia.
Tại quốc gia này, trong 15 năm nay ĐCSVN đã một mình cai trị toàn cõi VN trong một thời gian lâu dài hơn bất cứ chính phủ nào trước kia trong chế độ cũ : Bảo Đại được 7, 8 năm, Ngô Đình Diệm, 9 năm, Dương văn Minh, Phan Khắc Sửu, Nguyễn Cao Kỳ, Nguyễn văn Thiệu chia nhau chỉ có 12 năm.
Đảng CSVN dính liền với các nước CS khác : trước nhất là Liên Xô, người anh cả; rồi các nước Đông và Trung Âu; rồi đến Trung Quốc mà ngày xưa CSVN gọi là “môi hở răng lạnh”; ông Cuba đang gồng mình làm tiền đồn cho CS ở Châu Mỹ; ông Bắc Hàn đang dựng một hệ thống độc tài cha truyền con nối.
Khỏi nói đến ông Trung Quốc, Cuba, Bắc Hàn là những chế độ đầy vi phạm đến quyền căn bản con người, mà chưa thấy một chút ân hận nào, thì làm gì có sám hối, có đổi mới.
Các nước Đông Âu đã ân hận, đã sám hối, đã vạch những tội ác của các chế độ CS theo đường lối độc tài, tàn ác của Staline. Họ lên án lãnh tụ bất tài, bất tướng của họ và tuyên bố từ nay sẽ tôn trọng nhân quyền, tôn trọng tự do tín ngưỡng, trả tự do cho tù chính trị.
Tôi muốn dành thì giờ để nói đến Liên Xô và đất nước chúng ta.

A- SÁM HỐI TẠI LIÊN XÔ
Trước hết ta nhìn về Liên Xô, đất nước Lénine, nới phát xuất CMXHCN khắp thế giới, đất mẹ của CMXHCNVN.

a. Phim Sám Hối.
Cách đây trên 20 năm, một cuốn phim Liên Xô tố cáo tội ác của chế độ độc tài Staline, đã được thực hiện nhưng chỉ cách đây vài ba năm, cuốn phim mới được xuất xưởng nhờ cuộc sám hối của Liên Xô và của cấp lãnh đạo CS Liên Xô, và trong một thời gian ngắn cuốn phim đã được thế giới nhìn nhận là một kiệt tác; đó là phim Sám Hối của Adbuladze. Cuốn phim mô tả một vụ án xử một người phụ nữ đã ba lần đào mả ông Variam, Thị trưởng của một thành phố nhỏ ở Liên Xô. Bà này là con của một nạn nhân của ông Thị trưởng này. Tại tòa, bà tuyên bố bà không thể để tên độc tài đó trong mồ, nếu cần bà còn đào nữa.
Đây là một bản án dành cho một cơ chế quyền lực độc đoán, không dựa trên pháp luật, mà dựa trên sự mị dân và đàn áp. Phải giải thoát mọi người khỏi nỗi khiếp sợ và sự tôn kính không tự nguyện đối với ông Thị trưởng tác oai tác quái, hình ảnh của Staline và cả một thế hệ lãnh đạo Liên Xô và các nước XHCN trong 73 năm qua. Y muốn trừ tận gốc tất cả những gì là sự sống và tài năng xung quanh y, bất mãn với mọi người, vì thế bỏ tù tất cả. Nhưng tất cả những vụ bắt bớ, hành quyết, nhục hình, y dùng bàn tay kẻ khác.
Niềm khoái lạc thâm độc của y là rình rập một nạn nhân và mào đầu một trò chơi tàn bạo với kẻ thù mới, bằng cách chuẩn bị một màn công lý máu sẽ được bộ hạ hoàn tất.
Y nói : “Nếu muốn, chúng ta sẽ bắt được mèo trong phòng tối, kể cả khi không có mèo.” Hoạt động chống lại con người tiêu biểu nhất của y là đã lấy đền thờ làm chỗ thí nghệm khoa học, rồi cho nổ tung đền thờ; y muốn chặt đứt rễ sống nuôi dưỡng và làm giàu đời sống tinh thần của nhân dân, xóa bỏ truyền thống văn hóa. Đối với y, bốn người dân là bốn kẻ thù.
Y chết, đám tang lớn, có điếu văn ca ngợi. Một ngày sau, xác y được chôn cất đã bị quật lên đến ba lần do một người đàn bà, con của một nạn nhân. Ra tòa bà nói còn quật lên nữa. Cuốn phim kết thúc với cuộc tự vận của cháu nội tên độc tài vì nó sám hối thay cho ông nội nó; đến lượt con trai cũng sám hối, bằng cách đào mồ bố và liệng xuống vực thẳm phơi thây cho đàn quạ. Cảnh cuối cùng là một bà cụ già đi ngang qua nhà người phụ nữ đã quật mồ tên độc tài. Người này bây giờ có nghề làm bánh ngọt.
Trên mỗi chiếc bánh đều có hình một tháp nhà thờ. Bà cụ hỏi : “Đường này có đưa tới nhà thờ không ?” Người bán bánh trả lời : “Không, thưa cụ.” Bà cụ trợn mắt bảo : “Đường không đưa tới nhà thờ, thì để làm gì ?”

Cuốn phim Sám Hối như thế đó. Hồi ấy cuốn phim chỉ là ước mơ của nhà soạn phim Adbuladze. Nhưng nay là sự thật; toàn dân Liên Xô đã sám hối, cấp lãnh đạo Liên Xô đã sám hối. Họ đang quật mồ của Staline lên bằng cách tố cáo những tội ác của y và của những tay sai y trong nhiều thập niên trước đây. Ta hãy lắng nghe họ nói. Ta lần lượt nghe các nhà văn lớn ngày nay của Liên Xô, các nhà trí thức, các đảng viên CS, các cấp lãnh đạo. Họ tố cáo tội ác của một chế độ độc tài và họ đưa ra những đường hướng mới cho cuộc sống lại của những giá trị thiêng liêng; họ đang sám hối.

b. Các nhà văn Liên Xô.
Sau đây là cuộc sám hối của các nhà văn lớn hiện tại của Liên Xô. Các nhà văn lớn của Liên Xô lên tiếng về sự mất mát các giá trị thiêng liêng của xã hội Liên Xô ngày nay.
Các nhà văn Bykov, Astafiev, Aytmatov, tất cả tố cáo sự sa sút luân lý sau 70 năm CM.
Nguồn gốc của sự sa sút này là ở trong công cuộc phá hoại tôn giáo. Con đường ra khỏi cuộc khủng hoảng này là làm tôn giáo sống lại.
– Bykov, nhà văn lớn nhất, cho rằng không thể có luân lý nếu không có đức tin.
– Astafiev : “Ai đẩy chúng ta vào vực thẳm của sự dữ và bất hạnh, và vì sao ? Ai dập tắt ánh sáng của sự thiện trong tâm hồn chúng ta ? Ai đã đẩy lui ngọn đèn của lương tâm chúng ta, đẩy nó vào vực thẳm tăm tối, trong đó chúng ta mò mẩm, cố gắng tìm đáy vực thẳm, tìm một cái gì để dựa vào một chút ánh sáng đưa chúng ta đến ngọn lửa của địa ngục ? Chúng ta đã tưởng sống với ánh sáng của tôn giáo trong tâm hồn chúng ta, một ánh sáng đã có từ lâu trước ta… Người ta đã làm mất đi ánh sáng đó và không mang lại gì khác cho ta để thay thế, trái lại họ đem lại cho ta vô tín ngưỡng.”
– Aytmatov (Hồi Giáo) được hỏi vì sao ông lại chọn một chủng sinh Kitô giáo làm nhân vật chính trong cuốn tiểu thuyết “Đoạn Đầu Đài”của ông, ông nói : “Kitô Giáo đã tạo một thúc đẩy mạnh mẽ trong khuôn mặt Đức Kitô. Đạo Hồi mà tôi là thành phần qua nguồn gốc dân tộc không có một khuôn mặt như vậy. Mohamed không phải là một tử đạo. Ngài có những ngày gian khổ nhưng bị đóng đinh cho một lý tưởng và tha thứ cho người bách hại mình thì đạo Hồi không có như vậy.”
– Rất nhiều nhà văn như thế nghĩ rằng tái lập những giá trị tôn giáo là con đường duy nhất để giải quyết cuộc khủng hoảng thiêng liêng hiện thời. (C.Monitor, 13-10-86)

c. Các nhà trí thức.
Trong một cuộc trau đổi bàn tròn, một số nhà trí thức đã tố cáo sự bất khoan dung của chế độ CS và kêu gọi sự bao dung_ điều kiện quan trọng để có sự thông cảm giữa người và người.
– Alexandre Neijny (một nhà báo) nói về sự bất khoan dung của của Liên Xô : “Chúng ta khó mà bao dung với những người khác chính kiến, ta phải hiểu vì sao chúng bất bao dung như thế, vì sao ta lại chống đối tôn giáo Giáo hội. Chính cái bất bao dung là thủ phạm của bao sinh linh của công dân nước ta vì niềm tin của họ… Nhiều cán bộ chuyên trách về tôn giáo của hội đồng bộ trưởng, có chức năng làm trung gian nhà nước và các công đoàn tôn giáo, giữa chính quyền điạ phương và các tín đồ, tuy con trẻ, nhưng đã nhiễm tinh thần bất bao dung truyền lại từ thời Staline và tỏ mình bền chí như những người trước họ, bằng cách bắt bớ Giáo hội và các tín đồ.”
– Janis Pujato (Giám mục Riga) : “Trong xã hội ta tình cảnh những người tín hữu và vô thần không ngang nhau. Người vô thần có quyền tuyên truyền tư tưởng của mình; còn tín hữu chỉ đuợc tế tự.”
– Youri Davikov : “Có câu tục ngữ “Nhà thờ không phải là những khúc gỗ, nhưng là con người”. Người ta sửa san nhà thờ là một điều ghê gớm. Nhưng làm sao cho Giáo hội sống lại trong các tâm hồn là ưu tiên.”
– Alexandre Nejny : Nhân dịp kỷ niệm 1.000 năm ngày rửa tội nước Nga, ông Nejny có viết một bài ở báo tin tức Mosova ngày 19-6-1988. Ông nói : “Quan niệm coi Giáo hội là một tàn dư có hại tư bản chất, là một mưu toan xấu nhằm tước mất nhân dân cái di sản văn hóa và lịch sử vĩ đại. Chủ nghĩa vô thần bằng bất cứ giá nào là vô ích và tai hại, bởi vì khi thực hiện nguyên tắc đó, họ đã cưỡng bức cả quá khứ và lịch sử của Liên Xô lẫn sự tự do lương tâm của hàng triệu đồng bào của họ. Phải hiểu rằng vô thần cũng như tín hữu, họ cùng thừa hưởng một truyền thống tinh thần lớn lao duy nhất và chính cùng với truyền thống này mà những chân lý về sự thiện, về lòng nhân từ và về lòng thương yêu đi vào bên trong cuộc sống của họ. Những kẻ tìm cách làm cho Giáo hội mất đi môi trường hoạt động của mình và cắt đứt mọi con đường đưa từ nhà thờ tới trần thế, những kẻ ấy đã phạm một lỗi lầm xã hội và chính trị, không thể tha thứ được. Người ta lơ là không đếm xỉa đến những quyền lợi của các tín hữu và coi các tín hữu này như những công dân hạng hai. Phải tôn trọng vô điều kiện nhân phẩm con người, nhìn nhận con người có những quyền không thể chuyển nhượng. Giáo hội có những đau khổ trong bảy thập niên vừa qua. Sao không tỏ lòng cảm phục hẵn nhiên mà tưởng niệm những người đã chết vì đức tin trong các trại tù thời Staline ? Sự nghiêm chỉnh luật pháp trong các quan hệ giữa nhà nước vô thần và Giáo hội bao hàm khoảnh cách giữa đôi bên.
Khoảnh cách đó có thể tránh cho Giáo hội một nguy cơ trầm trọng; nguy cơ nghẹt thở bên trong những vòng tay siết chặt của các nhà cầm quyền và một khi bị tước đoạt sự độc lập tinh thần, nguy cơ trở thành một bộ phận nhà nước.”
– Youri Davydov (nhà văn vô thần) : “Nói đến bao dung thì dễ dàng hơn đối với con người của Giáo hội, vì họ có một truyền thống lâu đời hàng thế kỷ về điểm này; còn những người vô thần như chúng tôi chưa biết đến. Chúng tôi cứng cỏi, chúng tôi đã đưa cái bất bao dung lên hàng đầu trong cuộc sống xã hội (Việt Nam : bạn, thù). Kết quả : chúng tôi không cảm thấy bao dung và thương xót đối với con người, con vật và cả thiên nhiên. Phần tôi, tôi đã phải học cho biết bao dung trong các trại giam của Staline.
Các bạn ngạc nhiên phải không ? Điều đó khó nhưng nếu không, người ta không sống sót nổi : thiếu thốn, đói khát, những khó khăn của cuộc sống ấy nối kết chúng tôi lại.” (Nouvelles de Moscou, 10-10-1988)
– Averintsev (Tiến sĩ ngữ học, hàn lâm viện khoa học) : “Cách thức tốt nhất để giải quyết mọi vấn đề giữa những con người với nhau là tranh luận tự do mà không trở thành bất hòa, người ta không nhất thiết phải luôn có cùng một ý kiến với nhau mới tôn trọng nhau được. Cuộc sống xã hội không thể có được nếu không có bao dung. Mỗi người có toàn quyền tự do không những theo một niềm tin mình muốn mà còn tuyên truyền bất cứ một tôn giáo nào hay đổi niềm tin. Không một cán bộ nào có quyền hỏi một ai về niền tin của họ, đó là vấn đề lương tâm (Lénine).”

d. Đảng và Nhà nước.
Ông Constantin Katchev (Trưởng ban tôn giáo chính phủ Liên Xô), trong một cuộc phỏng vấn khi “người ta hỏi” : Sau 70 năm CM, có gì thay đổi trong một đất nước vô thần như Liên Xô đối với tôn giáo, ông nói : “Có nhiều thay đổi. Thay đổi chính yếu là mấy người tín hữu không còn bị như công dân hạng hai nữa (năm 1976, tại Mặt trận Trung ương, tôi cũng đã nói, người công giáo VN bị coi như công dân hạng hai !) Điều này tiếc thay vẫn còn xảy ra một cách quá thường xuyên… Việc Hiến pháp Liên Xô kỳ thị tín hữu và ưu đãi người vô thần phải được chấm dứt. Ngày nay, người vô thần được tự do tuyên truyền; còn các tín hữu thì chỉ được nói về đức tin của họ trong khuôn khổ nhà thờ mà thôi hay chỉ được nói trên báo chí với số ấn hành rất hạn hẹp… Cần phải làm sao để người không tín ngưỡng và người có tín ngưỡng đều được quyền như nhau.
Nhà nước không thể lấy công quỹ để tài trợ việc tuyên truyền vô thần được vì đây là tiền của mọi người trong đó có người tín hữu.
Luật mới sẽ cho phép ai muốn học tôn giáo một cách cá nhân hay theo nhóm với sự trợ giúp của linh mục và học hỏi bất cứ ở đâu. Đây là chuyện riêng của công dân. Nhà nước không được xen vào.
Luật sẽ loại bỏ việc xin phép lập các tổ chức tôn giáo như các hội đoàn. Một tổ chức tôn giáo (họ đạo, hội đoàn) sẽ được tín hựu tự do thành lập mà không cần xin phép.”

( La Republica, 4-3-1989).

B- NHẬN ĐỊNH
Qua những bài báo, qua những lời phát biểu của những nhân vật trong Đảng và Chính phủ, chúng ta thấy không phải không có những trăn trở, những âu lo, những ân hận.
Nhưng chưa đặt vấn đề căn bản mà Liên Xô và các nước Đông Âu đã đặt thì VN chưa có sám hối. CSVN chỉ nghĩ cách lấy lại lòng dân và cũng cố quyền lãnh đạo của Đảng.

a. Nhân quyền và dân quyền đã bị vi phạm nặng nề tại VN.
Chưa đặt vấn đề nhân quyền cũng như vấn đề cơ cấu phải đổi mới. Trước tiên chưa đặt vấn đề nhân quyền bị vi phạm trầm trọng và quyết tâm sửa chữa. Đây không phải là vấn đề của cán bộ này, cán bộ khác biến chất, tiêu cực, nhưng là vấn đề chính sách, đường hướng chung. Không phải kêu gọi quét sách rác rưỏi mà là vấn đề nền tảng, vách tường, cột kèo của ngôi nhà để nhân dân yên tâm sống dưới mái nhà đó.
Vấn đề thứ hai là vấn đề cơ bản. Đến nay cơ cấu ấy là cơ cấu không dân chủ. Dân làm chủ, dân kiểm tra, nói để mà nói, chứ thực chất chả có làm chủ, kiểm tra gì cả.
Trong một cuộc trau đổi với một vị giữ một chức vụ trong Trung ương Đảng, tôi có nói :
“Người dân như chúng tôi không đặt vấn đề ý thức hệ. Nhưng đặt vấn đề Đảng và chính quyền có tôn trọng nhân quyền và dân quyền không. Người dân chỉ ủng hộ chính quyền nào tôn trọng nhân quyền và dân quyền của họ.”
Cho tới nay, nhân quyền và dân quyền đã bị vi phạm nặng nề tại VN.
Tuyên ngôn quốc tế về Nhân quyền của Liên Hiệp Quốc mà tôi đề cập hôm qua đã được VN chấp nhận. Hiến pháp CHXHCNVN cũng đã nêu lên những quyền căn bản của con người và của công dân : quyền tự do ngôn luận, tự do báo chí, tự do lập hội, tự do biểu tình (đ.67) (trừ trường hợp chống chính phủ (! ?); quyền bất khả xâm phạm về thân thể (đ.69), quyền được luật pháp bảo hộ về tính mạng, tài sản, danh dự và nhân phẩm (đ.70); quyền bất khả xâm phạm về chỗ ở, bí mật thư tín, điện thoại, điện tín được bảo đảm, quyền tự do đi lại và cư trú được tôn trọng (đ.70) (nhưng phải đăng ký, khai báo tạm trú với công an địa phương (! ?)
Bản Tuyên ngôn quốc tế Nhân quyền và Hiến pháp CHXHCNVN như vậy đó, thế mà vào thực tế, người dân chúng ta thấy đau xót.

b. Quyền tự do ngôn luận, tự do báo chí ở đâu ?
Quyền tự do ngôn luận, tự do báo chí ở đâu ? Báo là “ông cụ của Đảng, kể cả tờ Công Giáo và Dân Tộc chẳng hạn.” Chỉ có một tiếng nói. Không nói được sự thật, chỉ có nói được một chút sự thật thì bị chặn lại. Ai nói khác Nhà nước thì bị chụp mũ đủ thứ.
Năm 1988 nhân vụ phong thánh 117 vị tử đạo VN, tôi bị lên làm việc với ông Giám đốc văn hóa thông tin vì bài đánh máy vài ba trang. Năm 1989, tôi cũng cùng vài anh em khác, hai linh mục, ba giáo dân đã phải làm việc với công an và bị hù dọa đủ thứ chỉ vì hai lá thư góp ý Hội đồng Giám mục VN và với Đức Tổng Giáo phận Saigon.
Trên đất nước ta “giữa lòng dân tộc này” quả là chưa có sám hối thật sự để cho ngày mai trên đất nước, tương lai của dân tộc sáng sủa hơn.

c. Tự do hội họp ?
Tự do hội họp ? Tôi cùng 6 anh em gặp nhau trao đổi đời sống Giáo hội thì bị kết án hội họp, lập hội mà không xin phép.

d. Tự do tín ngưỡng ?
Tự do tín ngưỡng ? Chỉ có tự do vô tín ngưỡng, tự do viết báo, viết tiểu thuyết rẻ tiền để bêu xấu Giáo hội. Khắp nơi, việc lễ lạy bị ngăn cản, hạn chế làm khó dễ. Chủng viện bị hạn chế đủ thứ để Giáo hội không đủ linh mục phục vụ giáo dân. Việc đặt các giám mục gặp bế tắc như vụ Đức cha Nguyễn Văn Thuận. Việc thuyên chuyển linh mục từ xứ này qua xứ khác không phải dễ dàng. Các linh mục di chuyễn gặp khó khăn. Việc giảng dạy giáo lý bị hạn chế. Chỉ có vô tín ngưỡng, vô thần được tự do tuyên truyền, được nhà nước đài thọ. Tình hình đó đưa tới một tình thế bi thảm : sách báo nhảm nhí, truyện Tàu kể cả dâm thư Kim Bình Mai, Hồng Lâu Mộng tràn ngập vỉa hè thành phố, trong khi đó, phải mỏi mắt mới tìm ra một quyển sách đạo in dấm dúi bằng ronéo. Các nữ tu mở lời mẩu giáo chẳng được bao nhiêu mà còn là lớp chui; còn các quán bia ôm, cà phê ôm thì tràn ngập thành phố với đèn màu nhạc nổi tưng bừng.
Tự do tôn giáo là thế đó.

e. Còn quyền bất khả xâm phạm về thân thể.
Còn quyền bất khả xâm phạm về thân thể, quyền được luật pháp bảo vệ về tính mạng, tài sản, danh dự và nhân phẩm; quyền bất khả xâm phạm về chỗ ở_ tất cả những quyền ấy có được tôn trọng không ? Nhiều vi phạm trắng trợn. Đến nay tôi không thể không nghĩ đến cái đêm rùng rợn (25-1-1978), năm tu viện vùng Thủ Đức đã bị ốp, tất cả các tu sĩ bị trục xuất khỏi nhà, tài sản của Giáo hội bị tịch thu, vì cớ nọ cớ kia không có gì đáng tội, tu sĩ noi linh mục kia bị bỏ tù. Mà đây chỉ là một việc điển hình. Biết bao nhiêu chuyện đau thương khác đã đến với người dân.

f. Với cái nhìn tổng quát về cuộc sám hối từ Liên Xô qua VN.
“…
Kính thưa anh chị em.
Với cái nhìn tổng quát về cuộc sám hối từ Liên Xô qua VN, chúng ta thấy Liên Xô và các nước Đông Âu đã ân hận, đã sám hối bằng cách đổi mới. VN có ân hận đó nhưng còn loay hoay chưa biết phải sám hối bằng cách đổi mới như thế nào, đổi mới dỏm hay đổi mới thật.
Chúng ta hãy cầu nguyện cho đất nước ta, để một cuộc sám hối thật đến với dân tộc VN hầu đem lại tự do và hạnh phúc cho toàn dân.
Trên đất nước ta, “giữa lòng dân tộc” này quả là chưa có sự sám hối thật sự để cho ngày mai trên đất nước, tương lai dân tộc sẽ sáng sủa hơn.
Tuy nhiên tôi vẫn muốn kết thúc ba ngày tĩnh tâm này bằng một tia hy vọng, bằng một nốt nhạc vui. Chúng ta vẫn đón chờ Chúa sống lại cơ mà.
Nốt nhạc đó, tia hy vọng đó, anh chị em sẽ nhận thấy qua sự khác biệt giữa hai mẩu tin của báo Saigon Giải phóng, báo của Đảng. Một mẩu tin ngày 16-5-1985, đầy ác cảm với Giáo Hoàng Gioan Phaulô II và một mẩu tin trên số báo ra đúng ngày hôm nay (11-4-1990) đầy thiện cảm.

Mẫu tin năm 1985 nói đến hàng trăm thanh niên Hòa Lan thuộc nhiều đảng phái tổ chức biểu tình phản đối Giáo Hoàng Gioan Phaulô II. Nào là ném trứng thối, chai lọ, gạch đá; nào là Ngài có ý đồ xấu trong việc đi thăm một số nước và kết thúc bản tin :
“Uy tín của ông chưa lúc nào tồi tệ đến thế.” Bản tin này đã được nhật báo Công Giáo và Dân Tộc vui mừng và phụ họa và chế diễu những người công giáo bất bình với bản tin độc nhất xưa nay của báo chí về Giáo Hoàng.
Mẩu tin sáng nay về Olympic ở Roma : “Ban tổ chức (Olympic) cho biết vào ngày 19-5, lễ bàn giao sân Olympic sẽ có mặt Giáo Hoàng Gioan Phaulô II đến để ban phép lành cho sân Roma. Lúc còn trẻ, Giáo Hoàng từng chơi bóng đá trong vai trò thủ môn.
Ngày nay, ông vẫn thường xuyên theo dõi bóng đá qua truyền hình; nhất là các trận đấu có đội tuyển Balan quê hương ông.”

Anh chị em thân mến.
Chúng ta hy vọng nước VN ta sẽ đổi mới trong tinh thần tôn trọng các quyền căn bản của con người và của người dân, nhất là tôn trọng tự do tôn giáo. Giáo hội toàn cầu cũng như Giáo hội VN không tranh quyền bính với ai, chỉ muốn phục vụ con người, kể cả phục vụ cho đến hy sinh mạng sống mình, như đức Kitô. (11-4-1990)
…”
Đọc rồi thấy có một điều phụ (không phải chánh) bắt ngậm ngợi :
Người sống có luân thường, họ hay sợ mà nghĩ đến cháu chắt. Sợ chúng sẽ hỏi :
– “Nè ông cố, chứ ngày xưa cố làm lớn lắm, sao bây giờ nói vậy ?”

Tôi đọc Chân Tín tôi thích nhưng có mấy chỗ linh mục dẫn lời nguyên cán bộ cao cấp nói phét; tôi đã gặp Cha Chân tín mà xin gạt bỏ mấy đoạn đó đi.
Tôi nghĩ tiếp theo. Nếu quả là có hiếu thì với uy thế của đời mình, mấy cố phải lo việc xác lập cái gọi là “ý thức công dân” cho đồng bào ta mà vị Cha già đã nói là ngu hèn, trong thương xót.
Họ không làm vì họ là kẻ đứng đầu một loại chế độ độc tài. Không dân chủ. Mà ý thức công dân đâu phải cái huân chương hay cùng cực là một bằng khen. Nó là điều kiện không thể không có của dân chủ.

g. Cái ý thức công dân đó là gì ?
Trước hết là lòng dũng cảm.
Tôi có nói trong đời làm báo : ngoài viết mà vảnh tai nghe tiếng chìa khóa khám lớn khua.
Vừa rồi có nói về lôgich. Bây giờ nói tới dũng cãm không thể không nghĩ tới Descartes :
“Vì đại nghĩa mà dám nói. Thương cuộc sống thương dân là đại nghĩa. Dám nói là không sợ.”
Kế đó là tình yêu chân lý. Nói dũng cảm là nói dám bảo vệ chân lý và rất ghét lừa dối xảo trá.
Lương tâm thức tỉnh cảm thấy tự do trong trách nhiệm gánh vác cuộc đời; cảm thấy tự do mà hoạt động có luân thường.
Đó là những giá trị tinh thần mà mỗi công dân quả quyết mình xứng đáng hay cố gắng sống và hoạt động có luân thường cho xứng đáng với tự do.
Thật đúng như quy luật. Chế độ không cho người ta nói bằng báo sách, thì người ta –những kẻ có ý thức công dân sẽ nói bằng truyền đơn và sách in nhà, in chùa.
Này coi ! Tôi đã in lại và phát cho không những cái của Nguyễn Hộ, Hồ Hiếu, Đổ Trung Hiếu, linh mục Chân Tín… Nói họ trước vì họ là “tử nạn của chế độ khi vui thì bắt, khi buồn thì thả.” Tôi có của Phan Đình Diệu, Bùi Minh Quốc, Phùng Quán, Hữu Loan, Nguyễn mạnh Tường, Nguyễn Ngọc Lan.
Có đơn kiện của Hoàng Minh Chính, của chị Phạm Thị Tê (vợ Vũ Đình Huỳnh).
Có thư viết tay của người đảng viên CS Dương Thu Hương gởi chi bộ của cô; lại cũng viết tay của nhà văn Nguyễn Dậu gởi toàn thế giới kiện Bộ trưởng “dô tá, dô ta.”
Tôi có bức điện ông Tổng gởi Tỉnh ủy khắp Nam kỳ dặn, chớ in bản thông tin, tờ truyền thống của Câu lạc bộ Người kháng chiến cũ. Có bản quyết định kỷ luật mấy cán bộ nghiên cứu Viện Mác-Lênin.
Bản kiểm thảo của Song Hào với Lê Đức Thọ; bản phát biểu của Võ Nguyên Giáp, ngày kỷ niệm 40 năm thành lập quân Đội… (còn nữa)
Anh hỏi ỏ đâu tôi có
– “Dạ thưa truyền tay.”
Người ta đã truyền tay cho tôi những :
Nguyễn Kiến Giang, Hà Sĩ Phu, Hồng Hà, Hà Nghiệp, Nguyễn Thanh Giang, Bùi Tín, Nguyễn Trung Thành và Lê Hồng Hà.
Tôi mới vừa được
“Câu chuyện của một tên tù xử lý nội bộ” của Trần Thu.
“Lột xác” của Nguyễn Hộ.
Đều là sách in như :
Hồ sơ “Phật Giáo thống nhất-Thống nhất Phật Giáo” của Thích Quảng Độ và Đổ Trung Hiếu in nhà, in chùa.
Còn thì kể sao xiết những bài báo mà tôi cắt và copie ra để bán (chạy lắm nha !) kiếm tiền xài, như :
Linh Nghiệm, Ngôi Chùa Bị Dội Bom, Đường Tăng…
Bây giờ mới dùng hai món, một món là thơ ngỏ và một món truyền đơn.

11. Thơ Ông Nguyễn Xiển Gởi Đỡ Mười
Hà nội 12-1-1994
Thưa Anh,
Trước hết tôi xin cảm ơn anh đã cho người đến thu ý kiến của tôi, đề bạt với Hội nghị giữa nhiệm kỳ. Tôi luôn quan tâm tới vận mệnh của đất nước, nhưng với cái tuổi 87, tuổi gần đất xa trời, trí óc tôi không được minh mẫn như trước nữa e có nhiều điều suy nghĩ không được đúng chăng ? Tôi đã trau đổi với anh Nguyễn Lân và cùng nhau viết nên bản góp ý này.
Cũng may, tôi còn có vinh dự được nhiều anh em trí thức cũ và mới quí mến và tin cậy.
Trong số đó có những đồng chí cũ của tôi ở Đảng XHVN và một số anh em trí thức trẻ, kể cả mấy người đảng viên CS.
Vậy tôi xin trình bày với anh một số thắc mắc, băn khoăn của anh em để Anh xem xét.
Họ nói với tôi nhiều vấn đề nhưng chủ yếu là hai điều chính sau đây :
Một là mối quan hệ giữa Đảng và quần chúng.
Hai là quan hệ giữa Đảng và trí thức.
Họ nói : “Đảng luôn tuyên bố là Đảng hoàn toàn vì dân, thậm chí là đầy tớ trung thành của dân. Nhưng trong thực tế, từ Trung ương tới địa phương, người dân ngoài Đảng hoàn toàn bị lép vế, thậm chí như là thứ dân.”
Họ cho rằng số đảng viên so với toàn dân chiếm một tỷ lệ nhỏ nhưng từ ban lãnh đạo xã đến chính phủ Trung ương rất hiếm có ngưới ngoài Đảng tham gia. Trong hội đồng nhân dân các cấp cũng như trong Quốc hội có mấy ai là người ngoài Đảng.
Nhớ lại khi bác Hồ nói về lãnh đạo đất nước, họ thấy trong chính phủ của Bác cũng như ở các cơ sở, đa số là những người ngoài Đảng tin Bác và tin Đảng, tận tụy công tác đến cuối đời. Nhìn lại thấy rất ít người mắc khuyết điểm.
Đến nay, thì từ Chủ tịch xã, phường đến Chánh Phó Chủ nhiệm các khoa, Trưởng Phó phòng hành chính, tuyệt đại bộ phận đều phải là đảng viên. Mà buồn thay trong cái quốc nạn tham nhũng hiện nay thì có thể nói thủ phạm phần nhiều là những đảng viên vì họ mới có quyền để mà tham nhũng.
Hôm trước, tôi có báo cáo với anh Phạm Văn Đồng là nhiều người rất thắc mắc về việc bà Trương Mỹ Hoa đã đưa ảnh bà Nguyễn Thị Định vào thờ trong đền Hai Bà Trưng.
Tôi mong sẽ ngăn ngừa được những việc làm thiếu thận trọng.
Về vấn đề trí thức, anh chị em có nhiều thắc mắc…
Họ nói : “Gần đây, Đảng tuyên bố trí thức là một trong ba thành phần cơ bản của nhân dân nhưng sao trí thức ngoài Đảng lại không được Đảng tin tưởng ? Trái lại họ còn bị rẻ rúng nữa. Một nhà trí thức lớn như Trần Đức Lộc đã từng tranh đấu thắng lợi với một nhà tư tưởng trứ danh như Jean Paul Sartre mà chỉ vì nói thẳng trong vụ Nhân văn-Giai phẩm mà bị bỏ rơi trong bao nhiêu năm. Đến khi ông ta chết ở Pháp, được Pháp trọng thị thì ta mới đề cao trong báo chí. Anh em cho đó là một việc đáng buồn. Một trí thức khác như Nguyễn Mạnh Tường, 22 tuổi đã đổ hai bằng tiến sĩ ở Pháp, khi về nước tham gia kháng chiến được giao nhiều nhiệm vụ quan trọng và hoàn thành xuất sắc, nhưng chỉ vì phát biểu không đúng theo chủ trương của Đảng mà bị bắt ngồi xó trong bao nhiêu năm, đến nỗi trở thành một người bất mãn, khiến gần đây cho xuất bản quyển “Un excommunié” rất tệ hại.
Gần đây một nhà trí thức lớn là Nguyễn Khắc Viện đã có công to trong kháng chiến chống Pháp và trong phổ biến văn hóa VN thế mà tuy cũng đã lả đảng viên nhưng chỉ vì nói thẳng mà bị coi như một kẻ phản động.
Một trí thức lỗi lạc khác là Phan Đình Diệu, một nhà khoa học được nhiều trường Đại học trên thế giới ca tụng nhưng chỉ vì trình bày thẳng thắng những ý kiến của mình mà bị hắt hủi, đến nỗi các báo chí không được đăng những bài đáp lại những lời phê phán của người khác. Chắc anh còn nhớ lại nội dung câu chuyện giữa chúng ta trong buổi trao tặng huân chương Sao vàng cho Đảng XHVN trước khi kết thúc 40 năm hoạt động. Tôi có nói với anh tôi không gia nhập ĐCS : “Hồ Chủ tịch đã giao cho tôi làm Phó Tổng thơ ký rồi Tổng thơ ký Đảng XHVN. Bây giờ già rồi, tôi vào ĐCS làm gì !.”
Sau khi tuyên bố thôi hoạt động thì chúng tôi an phận thủ thường. Tuy không nhắc lại chuyện cũ, nhưng cũng thật khó hiểu và sao đăng tin cáo phó hoặc mừng thọ một số đảng viên XH hay dân chủ, kể cả các nguyên Ủy viên BCH Trung ương thì báo chí ta không dám nói đến khía cạnh hoạt động này của họ. Trường hợp đưa tin mừng đại thọ 90 tuổi của anh Hoàng Minh Giám trên báo Nhân Dân (có đăng ảnh anh đến thăm gia đình) là một ví dụ điển hình. Vì sao không nhắc đến việc làm Phó Tổng thư ký Đảng XHVN của anh ấy, trong mấy chục năm qua, nhưng lại nêu là anh đã từng làm Phó Chủ tịch Quốc hội (một chức vụ mà anh Giám chưa bao giờ làm)… Tôi đích thân yêu cầu báo Nhân Dân đính chính nhưng đã không được đáp ứng đúng mức.
Việc viết lịch sử CMVN gần đây trong đó có lịch sử của ĐCSVN thường quá chú trọng đến thành tích quy công cho Đảng nhưng lại chưa nêu đúng mức hoặc bỏ qua những sai lầm khuyết điểm (thậm chí có lúc nghiêm trọng cũng như vai trò đóng góp của quần chúng, những người ngoài Đảng. Bản sơ thảo lịch sử Quốc hội khóa I là một ví dụ.)
Những bài viết về tôi đăng trên một số báo gần đây không dám đề cập đến hoạt động 40 năm của tôi trong Đảng XHVN.
Tôi xin nêu thí dụ gần đây nhất. Nhà báo Hoàng Phong có viết một bài về sự nghiệp của tôi, đăng trên báo Đoàn Kết của Hội người Việt kiều tại Pháp. Mặc dù rất thân song cũng không dám đá động gì đến 40 năm làm Phó Tổng rồi Tổng thư ký Đảng XHVN của tôi. Một số bạn thân có đề nghị tôi nhắc lại trong dịp này, nhưng ý kiến mà tôi đã phát biểu ở Mặt trận và Quốc hội mà không được chấp nhận, tôi không muốn nhắc lại chuyện cũ, chỉ đề nghị Đảng đã nhận thấy sai thì phải sửa. Nếu Đảng tiếp tục đối xử với anh Nguyễn Khắc Viện, anh Phan Huỳnh Diệu như hiện nay thì sẽ không được lòng tin trong nước cũng như trí thức Việt kiều ở ngoài nước. Trí thức VN khao khát độc lập, tự do, dân chủ, không thể bằng lòng với chế độ chưa có tự do báo chí – ngôn luận như hiện nay. Xin Đảng sáng suốt hơn các Đảng khác phải thay chế độ “Đảng trị” bằng chế độ “đức trị.”

Xin… kính chào.

Còn tôi đang đi chợ. Có người kè tôi và hỏi : “Anh có cái này chưa ?”
Tôi hỏi : “Cái gì đâu vậy ?”

==================================

Mục Lục, P. 1, P. 2, P. 3, P. 4, P. 5, P. 6, P. 7, P. 8, P. 9, P. 10, P. 11, P. 12, P. 13, P. 14, P. 15, P. 16, P. 17, P. 18, P. 19, P. 20, P. 21

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s